De laatste keer dat koolstofdioxideconcentraties zo hoog waren als nu was tussen de drie en vijf miljoen jaar geleden. De aarde was zo’n drie graden celsius warmer, en de zeespiegel lag meer dan tien meter hoger dan nu. We merken nu al dat temperaturen veranderen: hitterecords worden bijna jaarlijks verbroken, droogtes maar ook overstromingen nemen toe, de ijskappen krimpen. Ik heb dus alle begrip voor de haast van Extinction Rebellion. Mij gaat het ook allemaal veel te traag. Maar Extinction Rebellion is zelf zijn eigen grootste vijand.
Om bij die ijsberg te blijven: als de Titanic een zeilschip was geweest, had de kapitein letterlijk alle zeilen bijgezet om een botsing te voorkomen. Ook in het klimaatbeleid zou je verwachten dat we alle middelen inzetten om verdere opwarming te voorkomen: een andere levensstijl, andere energiebronnen, alle mogelijke middelen om emissies te beperken, en bij dat alles maximaal gebruik maken van de kennis en ervaring die in de wereld beschikbaar is. Maar Extinction Rebellion wil niet alleen emissies beperken; de beweging is ook opmerkelijk specifiek als het gaat om de manier waarop dit gebeurt. Ze zijn tegen de ondergrondse opslag van koolstofdioxide, want dat zou de industrie een vrijbrief geven om op de oude voet door te gaan. Dan ga je er dus gemakshalve van uit dat diezelfde industrie zich snel genoeg kan aanpassen om verdere opwarming te voorkomen. Extinction Rebellion wil wel schone energie, maar sluit kernenergie bij voorbaat uit. Nu geloof ik ook niet zo in kernenergie: het is gillend duur en mist de flexibiliteit om zich van seconde tot seconde aan te passen aan de grillen van de energievraag. Maar dat is geen reden om kernenergie bij voorbaat uit te sluiten. Je zou ook verwachten dat we voor de overstap op nieuwe energiedragers als waterstof en biobrandstoffen de kennis en ervaring van de fossiele industrie hard nodig hebben, maar wetenschappers die met Shell of Esso samenwerken verkopen volgens Extinction Rebellion hun ziel aan de duivel.
Maar nog het schadelijkst voor het klimaatbeleid is hoe Extinction Rebellion zijn missie verbreedt naar andere activistenthema’s als dekolonisatie, antiracisme, en De Palestijnse Zaak. Feiten doen niet aan politiek, maar hun acceptatie helaas wel. Ik las ooit een onderzoek waaruit bleek dat rechtse mensen wetenschap eerder serieus nemen als ze stelt dat de risico’s van genetische modificatie beperkt zijn, maar sceptischer zijn als de klimaatwetenschap waarschuwt voor de gevaren van de stijgende broeikasgasconcentraties; linkse mensen betwijfelen juist de feiten rond biotechnologie maar nemen klimaatwetenschap weer wel serieus. Met het verbreden van zijn agenda versterkt Extinction Rebellion deze politisering van de klimaatwetenschap. Ze mogen klimaatactie dan wel als onderdeel zien van één grote strijd met antiracisme, antikolonialisme, en weet ik wat voor anti-isme, maar daarmee maken ze het omgekeerde ook waar: wie Israël steunt, of Zwarte Piet wil behouden, is ook tegen windmolens. En zo graaft iedereen zich dieper in, en gaan de emissies door. Het laatste dat we kunnen gebruiken is dat klimaatbeleid onderdeel wordt van een cultuuroorlog.
vinoefeningen 